کتابی که از جلسه ۵۵ آغاز میشود؛ اما شما را ۴۷ سال به عقب میبرد، منتشر شد- شهرام بهزادی
کتابی که از جلسه ۵۵ آغاز میشود اما شما را ۴۷ سال به عقب میبرد
از «بدتر از کفار» خمینی تا «وحدت پروژه مجرمانه»از حکم سیاسی تا جلسه ۵۵ دادگاه ۱۰۴ مجاهد
یک دادگاه در تهران تشکیل شده است.
۱۰۴ متهم.
خود سازمان نیز بهعنوان «شخص حقوقی» در پرونده حضور دارد.
جلسات ادامه پیدا میکنند.
و در جلسه پنجاهوپنجم، عبارتی وارد بحث میشود که میتواند عنوان یک فصل تازه از این تقابل طولانی باشد:
«وحدت پروژه مجرمانه»
اما شهرام بهزادی در کتاب تازه خود درست در همین نقطه توقف میکند و به جای آنکه فقط بپرسد در جلسه ۵۵ چه گفته شد، پرسش دیگری را پیش میکشد:
چگونه به اینجا رسیدیم؟
برای پاسخ باید به ۴۷ سال قبل بازگشت.
به روزهایی که هنوز خبری از دادگاه ۱۰۴ نفره نبود.
نه آلبانی در این پرونده موضوعیت داشت.
نه فرانسه.
نه بحث استرداد و معاضدت قضایی.
نه «شخص حقوقی».
نه «جرم مستمر».
و نه «وحدت پروژه مجرمانه».
در آغاز، میدان دیگری بود.
سیاست، دانشگاه، انتخابات، نشریه و خیابان.
و در همان سالها عبارتی از زبان خمینی وارد این تاریخ شد:
«منافقها هستند که بدتر از کفارند...»
فاصله میان آن عبارت و «وحدت پروژه مجرمانه» جلسه ۵۵، فاصله میان دو جمله نیست.
فاصله ۴۷ سال تاریخ است.
کتاب «از بدتر از کفار خمینی تا وحدت پروژه مجرمانه» تلاشی برای پیمودن همین فاصله است.
اکنون جلد اول این مجموعه با عنوان:
«از حذف سیاسی تا قتلعام»
منتشر شده است.
این جلد از نخستین شکافهای سیاسی سالهای پس از انقلاب حرکت میکند؛ به نزاع بر سر قانون اساسی و ولایت فقیه میرسد؛ فاز سیاسی و گسترش مجاهدین را دنبال میکند؛ دانشگاه و خیابان را پشت سر میگذارد؛ به بحران بنیصدر و ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ میرسد و سپس وارد زندان میشود.
از این نقطه، ریتم تاریخ تغییر میکند.
نامها بیشتر میشوند.
اعداد بزرگتر میشوند.
احکام سنگینتر میشوند.
و پرسشها دشوارتر.
چرا جوانی که برای توزیع اعلامیه یا هواداری سیاسی زندانی شده بود، سالها بعد همچنان در زندان بود؟
چرا زندانی دارای حکم مشخص میتوانست دوباره با تصمیمی درباره مرگ و زندگی روبهرو شود؟
«سر موضع» چه بود؟
چه اتفاقی افتاد که در تابستان ۱۳۶۷، زندانیانی که پیشتر محاکمه شده بودند دوباره در برابر هیأتهایی قرار گرفتند که پاسخهای آنان میتوانست سرنوشتشان را تعیین کند؟
گزارشهای تاریخی مورد استفاده کتاب، اعدام هزاران زندانی سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ و قرارگرفتن شمار بزرگی از زندانیان وابسته به مجاهدین در میان قربانیان را ثبت کردهاند.
اما ویژگی این کتاب تنها در روایت تاریخی آن نیست.
کتاب گاهی روی یک کلمه توقف میکند.
گاهی سراغ یک ماده قانونی میرود.
گاهی میان اتهام و دلیل فاصله میگذارد.
گاهی میپرسد آنچه بهعنوان یک نتیجه سیاسی بیان شده، آیا از نظر حقوقی نیز همان نتیجه را دارد؟
این همان دلیلی است که بخشهای حقوقی کتاب را به یکی از اجزای مهم آن تبدیل کرده است: جزئیات حقوقی محل آزمون ادعاهای بزرگاند.
جلد اول، خواننده را تا یکی از مهمترین نقاط این تاریخ همراه میکند: قتلعام ۱۳۶۷.
اما وقتی آخرین صفحه جلد اول بسته میشود، داستان تمام نشده است.
زیرا سازمانی که موضوع این تقابل بود از میان نرفت.
جغرافیا تغییر کرد.
میدانها تغییر کردند.
ابزارها تغییر کردند.
و سرانجام تقابل از زندان و میدان نظامی، به عرصههای بینالمللی و قضایی نیز کشیده شد.
آنجاست که جلد دوم آغاز میشود.
از فروغ، اشرف و لیبرتی تا اروپا و آلبانی؛ از پروندههای حقوقی تا کانونهای شورشی؛ از شخص حقوقی تا استرداد و اموال؛ و سرانجام تا همان جایی که عنوان مجموعه وعده داده است:
جلسه ۵۵ و «وحدت پروژه مجرمانه».
اما برای فهم آن جلسه، باید ابتدا جلد اول را خواند.
باید دید راه از کجا آغاز شد.
باید فاصله میان «بدتر از کفار» و «سر موضع» را شناخت.
و باید دانست چه تاریخی پشت پروندهای قرار دارد که پس از ۴۷ سال هنوز ادامه یافته است.
منتشر شد
از «بدتر از کفار» خمینی تا «وحدت پروژه مجرمانه»
جلد اول: از حذف سیاسی تا قتلعام
نویسنده: شهرام بهزادی
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر